Yazı Detayı
15 Ekim 2014 - Çarşamba 13:23
 
KAYMAKKAPI
Bayram AYGÜN
bayramel.32@hotmail.com
 
 

Eşeğe Ters Binen Isparta Valisi

1870’ li yıllarında Isparta ve Burdur’un yönetimi için bir yeni vali atanır. Adı: İngiliz Sait Paşadır. Çalışkan Vali, Isparta ve Burdur’un kalkınması için geniş, çok yönlü projeler hazırlatır.
Kalkınma planında: Batılı anlamda eğitim-öğretim yapan Rüştiye okulları, Isparta da ve Burdur da hiç olmayan şose yollar, tarım ve taşımacılıkta kağnı, at arabası yerine makine kullanımına teşvik edlmesi, makineli tarıma geçiş için çalışmalar başlar.
 
Kişiler haklarını ve vazifelerini bilmeleri için Isparta da ilk Hukuk Mektebi açılması.. Hızla yayılan Frengi hastalığıyla savaşmak için de bir sağlık evi kurulması kararlaştırılır.
Çiftçi ve köylüyü, çiftçi ve esnafı Ermeni ve Rum tefecilerden korumak için Menafi (birazı borç diğeri yardım) sandıklarının kurulması.. Nihayetinde de Isparta da bir Osmanlı Bankası açılması gibi daha çok maddeli planlar yapılır..
Bu iyilikleri unutmayan Ispartalılar  Vali beye bir ikinci hanımla evlendirirler.. Bu durum, Osmanlı Ispartası' nda bir adettir.
Enişte Vali batı görüşlü İngiliz Sait Paşa ve Isparta Belediye Başkanı Hacı Mustafa Bey Isparta için güzel çalışmalara girişirler..Sonradan Burdur Müftüsü ve Belediye Başkan Vekili olan Hacı Necip Efendi de bu projeye katılır.
 Isparta da bir Kaymak,  Yağ , Peynir, yoğurtBorsası kurmaktır.
Kaymak pazarının içine kadar eşek, katır ve atların  kokularından müşteriler etkilenmesin diye Nasrettin Hoca’nın mezarı misali bir de kapı taktırılır. Ancak  bir türlü çevresine engel duvar örülemez. O gündür bu gündür, bu bölge KAYMAKKAPI denmekte.
 1871’ in baharında Isparta Kaymakkapı meydanında, (bugünkü Konak kahvesi, bir süre önce yıkılan ve şu anda yeşil alan olan bölgede...) bir Kaymak ve Yağ borsa ve pazarı kurulur.
 
İlgi çekmek için, Isparta Valisi İngiliz Sait Paşa, Pazar önünde, katır görünümlü kır eşeğine ters biner. Eşeğin yuları bir asker tarafından da tutulur. Vali beyin elinde de geniş kaplı, mavi sırçalı, içi kaymak dolu toprak bir kap vardır. Çarşamba günleri Isparta ve çevresindeki kaymak, yağ üreticilerinin getirdikleri kaymaklar satışa sunulmakta. Cuma günleri de yine Isparta Kaymakkapı meydanı olan kaymak pazarında Burdur kaymak-yağ üreticilerinin ürünleri pazarlanır.
 
Bıkmadan, usanmadan her Pazar sabahı katır görünümlü eşğine binen Vali, Pazar yerinde  bir akşam namazı vakti kadar süre içinde eşeğine ters binmiş vaziyette bekler, kaymak borsasınının açılışını yapar, fiyat tespitinden sonra bir kâse kaymağı alıp vali konağına döner.
 Ayda bir defa da en güzel kaymak yarışması yapılır.
 Ödül olarak; birinciye, ikinciye, üçüncüye Eğirdir Nis adasında dokunan Boğasa Isparta Yünlüsü kumaşlardan veya Keçiborlu köylerinde dokunan Isparta Alacası Basma-kumaşlar verilirdi.,
 
Her defasında, (Gelendost) Avşar Kazası camızlarından (Manda) üretilen kaymaklar birinci seçilirdi. Yalvaç, Senir, Burdur Çerçin, Isparta Merkez Öküzbattı, Karaağaç mahallelilerin ve İslamköylüleri' nin bölgesinden getirilen manda kaymak ve sade yağlar her defasında dereceye girerdi. Isparta Kaymakkapı, Kaymak-Yağ pazarının en iyi müşterileri de Isparta Rum ve Ermeni tüccarlarıydı.

 Araştm: Bayram AYGÜN-Isparta Rum Torun Hıristo Delibaş (Yunanistan 2014) dede defterlerinden...

 
Etiketler: KAYMAKKAPI
Yazarın Diğer Yazıları
Haber Yazılımı